Jak pozbyć się cukrzycy? Glu­koza, insu­lina i węglo­wo­dany

Cukrzyca typu 2 to epi­de­mia XXI wieku. Pra­wie pół miliarda ludzi na świe­cie cho­ruje na cukrzycę typu 2. W Pol­sce na cukrzycę cierpi około 3 miliony Pola­ków według Narodowego Testu zdrowia Polaków 2020. Prawdopodobnie dru­gie tyle Polaków cierpi na insu­li­no­opor­ność. Pod poję­ciem cukrzycy kryje się nie tylko jedna cho­roba. Cukrzyca typu 2 to zespół cho­rób meta­bo­licz­nych, któ­rych wspól­nym mia­now­ni­kiem jest podwyż­szone stę­że­nie glu­kozy we krwi spo­wo­do­wane zabu­rze­niami w wydzie­la­niu insu­liny lub jej braku. Insu­lina to hor­mon wytwa­rzany przez trzustkę, który ma za zada­nie regu­lo­wa­nie poziomu cukru we krwi.

Jak pod­sta­wowe makro­skład­niki wpły­wają na poziom cukru we krwi?

Insu­lina we krwi reaguje róż­nie na trzy pod­sta­wowe makro­ele­menty diety jak tłusz­cze, białka i węglo­wo­dany. Jedze­nie tłusz­czów nie wpływa na poziom insu­liny we krwi. Białka podwyż­szają jej poziom umiar­ko­wa­nie. Nato­miast węglo­wo­dany nawet w naj­mniej­szej ilo­ści od razu pro­wo­kują wydzie­la­nie insu­liny.

Zarówno tłusz­cze jak i węglo­wo­dany są źró­dłem ener­gii dla orga­ni­zmu ale nie w tym samym cza­sie. Dieta, na którą skła­dają się głów­nie węglo­wo­dany powo­duje, że węglo­wo­dany stają się głów­nym źró­dłem ener­gii ale kiedy węglo­wo­dany zostaną ogra­ni­czone w die­cie to wła­śnie tłusz­cze stają się pre­fe­ro­wa­nym źró­dłem ener­gii.

Zmniej­sze­nie ilo­ści jed­nego makro­skład­nika w codzien­nej die­cie wiąże się ze zwięk­sze­niem innego makro­skład­nika aby uzu­peł­nić defi­cyt ener­gii i zapo­biec gło­dowi. W lchf die­cie i die­cie wyso­ko­tłusz­czo­wej tłusz­cze zapew­niają wystar­cza­jącą ilość ener­gii potrzebną orga­ni­zmowi do pra­wi­dło­wego funk­cjo­no­wa­nia, a także po to aby zmniej­szyć głód i ape­tyt.

Nie­to­le­ran­cja węglo­wo­da­nów i insu­li­no­opor­ność

Cukrzyca typu 2 to cho­roba nabyta cha­rak­te­ry­zu­jąca się wyso­kim pozio­mem cukru we krwi. Początki cho­roby obja­wiają się insu­li­no­opor­no­ścią spo­wo­do­waną nie­to­le­ran­cją węglo­wo­da­nów. Ozna­cza to, że jeśli dia­be­tyk spo­żywa węglo­wo­dany jego poziom cukru we krwi prze­kra­cza zdrowe normy.

Każdy ma inną tole­ran­cję węglo­wo­da­nów. Jedni mogą sto­so­wać dietę bogatą w węglo­wo­dany. Z kolei u innych osób węglo­wo­dany powo­dują skoki cukru we krwi i nadwagę. Obie grupy mogą cie­szyć się zdro­wiem, o ile jedzą węglo­wo­dany wedle ich indywidualnego poziomu tole­ran­cji.

Czym są węglo­wo­dany?

Węglo­wo­dany są głów­nym źró­dłem ener­gii wystę­pu­ją­cym w wielu pro­duk­tach spo­żyw­czych w tym chle­bie, maka­ro­nach, owo­cach i kaszach. Kiedy tra­wione, węglo­wo­dany ule­gają roz­kła­dowi na glu­kozę i utrzy­mują poziom cukru we krwi, który nor­mal­nie nie prze­kra­cza 5,5 mmo­l/l (około 99 mg/dl) w zdro­wym orga­ni­zmie.

Ludzki orga­nizm zawiera prze­cięt­nie 4,0–6,0 l krwi. Nor­malny poziom cukru we krwi to 1 łyżeczka cukru czyli około 5 g na 5 l krwi. Dla porów­na­nia 50 g ryżu zawiera 8 łyże­czek cukru, a 50 g ryżu z kala­fiora nie­całe pół łyżeczki.

Nad­miar glu­kozy jest uty­li­zo­wany za pomocą hor­monu zwa­nego insu­liną. U osób z wysoką tole­ran­cją węglo­wo­da­nów pro­ces uty­li­za­cji glu­kozy prze­biega bez zakłó­ceń. Nato­miast u osób z nie­to­le­ran­cją węglo­wo­da­nów, cukrzycą typu 2 lub sta­nem przed­cu­krzy­co­wym (insu­li­no­opor­ność) sys­tem ten ulega zała­ma­niu. Orga­nizm traci wraż­li­wość na insu­linę. Do usu­nię­cia nadmiaru cukru we krwi potrzeba coraz wię­cej insu­liny. W rezul­ta­cie poziom cukru we krwi i poziom insu­liny są tak wyso­kie, że orga­nizm staje się jesz­cze mniej wraż­liwy na insu­linę. Pro­blem się nasila, kiedy dieta obfi­tuje w nadmiar węglo­wo­da­nów. Cykl się powta­rza, a jego skutki nasi­lają.

Dla­czego cukrzyca typu 2 jest epi­de­mią XXI wieku?

Począ­tek epi­de­mii cukrzycy typu 2 i insu­li­no­opor­no­ści ma miej­sce z począt­kiem lat osiem­dzie­sią­tych, kiedy to weszły w życie nowe wytyczne żywie­niowe znane jako pira­mida żywie­niowa. Pira­mida żywie­niowa zale­cała bar­dzo mało tłusz­czów i bar­dzo dużo węglo­wo­da­nów. Nie trzeba było długo cze­kać aby zaob­ser­wo­wać, że dieta nisko­tłusz­czowa o wyso­kiej zawar­to­ści węglo­wo­da­nów przy­spo­rzyła wię­cej szkód niż zdro­wia. Dra­ma­tyczny wzrost zacho­ro­wań na cukrzycę typu 2 od tam­tej pory nie ulega spo­wol­nie­niu. Jak widać dieta nisko­tłusz­czowa nie odpo­wiada oso­bom z nie­to­le­ran­cją węglo­wo­da­nów.

Zale­ce­nia zawarte w pira­mi­dzie żywie­niowej spra­wiły, że na rynku poja­wiły się nisko­tłusz­czowe pro­dukty zwane o zgrozo zdrową żyw­no­ścią. Co zastę­puje tłuszcz w tych pro­duk­tach? Węglo­wo­dany! Należy pamię­tać, że nawet węglo­wo­dany zło­żone rów­nież roz­kła­dają się na cukry pro­ste w tym glu­kozę. Te zale­ce­nia żyw­no­ściowe dopro­wa­dziły, że epi­de­mia cukrzycy stała się fak­tem i do dzi­siaj nie maleje.

Lecze­nie cukrzycy typu 2 – dla­czego wię­cej tre­ningu mniej jedze­nia nie działa?

Ponie­waż liczba zachorowań na  cukrzycę typu 2 wciąż się rośnie na rynku poja­wiło się wiele metod lecze­nia cho­roby. Są to zarówno metody far­ma­ko­lo­giczne jak i pro­po­zy­cje zmiany stylu życia.

Lecze­nie far­ma­ko­lo­giczne obec­nie polega na przyj­mo­wa­niu leków prze­ciw­cu­krzy­co­wych i insu­liny do końca życia. Są to dro­gie leki ale rów­nież leki, które wywo­łują efekty uboczne. Podej­ście far­ma­ko­lo­giczne nie cofa cukrzycy leczy lub raczej łago­dzi jej skutki. Przyj­mo­wa­nie leków prze­ciw­cu­krzy­co­wych w cukrzycy typu 2 pozwala obni­żyć poziom cukru we krwi, ale nie niwe­luje pier­wot­nych przy­czyn czyli insu­li­no­opor­no­ści i nietole­ran­cji węglo­wo­da­nów.

Obec­nie nastę­puje zmiana para­dyg­matu w lecze­niu cukrzycy z nasta­wie­niem na jej odwró­ce­nie, a więc zaję­ciem się skut­kami, które ją powo­dują.

Więk­szość tych wysił­ków kon­cen­truje się na defi­cy­cie kalo­rycz­nym i zwięk­szo­nej aktyw­no­ści fizycz­nej. Nie­stety takie podej­ście daje mini­malne rezul­taty, a przyj­mo­wa­nie leków wciąż jest obo­wiąz­kowe. Pro­blem tkwi oczy­wi­ście w tym, że tego typu plany żywie­niowe połą­czone z tre­nin­giem wciąż zawie­rają sporo węglo­wo­da­nów. Nawet ogra­ni­cze­nie kalo­rii nie obniża poziomu cukru we krwi. Jest to logiczne skoro dieta zawiera prze­wa­ża­jącą ilość węglo­wo­da­nów.

Sto­so­wa­nie diety wyso­ko­wę­glo­wo­da­no­wej powo­duje wzrost poziomu cukru we krwi i pro­wo­kuje wydzie­la­nie insu­liny. Należy zwró­cić uwagę na fakt, że insu­lina blo­kuje zdol­ność orga­ni­zmu do meta­bo­li­zmu tłusz­czów. Insu­lina aktyw­nie blo­kuje roz­pad tłusz­czów zma­ga­zy­no­wa­nych w tkance tłusz­czo­wej. Ozna­cza to, że tak długo jak poziom insu­liny jest wysoki tak długo utrzy­muje się nadwaga. Nawet jeśli por­cje jedze­nie są małe i nisko­tłusz­czowe to waga stoi w miej­scu. Defi­cyt kalo­ryczny na die­cie wyso­ko­wę­glo­wo­da­no­wej powo­duje wyczer­pa­nie, stały głód i uczu­cie ssa­nia czy ochoty na coś słod­kiego.

Wcale nie nową ale na nowo odkrytą metodą lecze­nia i odwra­ca­nia cukrzycy jest die­to­te­ra­pia w opar­ciu o lchf dietę, dietę nisko­wę­glo­wo­da­nową ale wyso­ko­tłusz­czową. Tylko dieta nisko­wę­glo­wo­da­nowa i wyso­ko­tłusz­czowa może pomóc w utrzy­ma­niu niskiego poziomu cukru we krwi i insu­liny. Jedze­nie tłusz­czu pozwala spa­lać tłuszcz.

Bada­nia naukowe o wpły­wie lchf die­to­te­ra­pii na cukrzycę

Jest wiele badań kli­nicz­nych, które dowo­dzą, że dieta nisko­wę­glo­wo­da­nowa i wyso­ko­tłusz­czowa pozwala na odwró­ce­nie cukrzycy i w wielu przy­pad­kach pro­wa­dzi do odsta­wie­nia insu­liny i leków prze­ciw­cu­krzy­co­wych. Śred­nio cukrzycy będący na lchf die­cie w pierw­szych 6 mie­sią­cach diety tracą na wadze 3 razy wię­cej niż cukrzycy korzy­sta­jący z tra­dy­cyj­nych zale­ceń.

LCHF styl życia chroni przed cho­robami serca i układu krwio­no­śnego. Nastę­puje rów­nież spa­dek stę­że­nia trój­gli­ce­ry­dów już nawet po 10 tygo­dniach diety. W tym samym cza­sie cukrzycy są w sta­nie obni­żyć HbA1c poni­żej progu dia­gno­stycz­nego dla cukrzycy typu 2, a około 50% pozbywa się cukrzycy z cał­ko­witą eli­mi­na­cją met­for­miny.

Warunkiem utrzymanie właściwego stężenia glukozy i insuliny jest lchf dieta. Jesteś cukrzykiem, masz insulinooporność i nietolerację węglowodanów skorzystaj z pomocy tutaj.

Źró­dło

1. McKen­zie A, Hal­l­berg S, Cre­igh­ton BC, Volk BM., Link T, Abner M, et al. A Novel Inte­rven­tion Inc­lu­ding Indi­vi­du­ali­zed Nutri­tio­nal Recom­men­da­tions Redu­ces Hemo­glo­bin A1c Level, Medi­ca­tion Use, and Weight in Type 2 Dia­be­tes. JMIR Dia­be­tes; 2017;2 (1): 2017;2 (1e5.
2. https: //pub­med. ncbi. nlm. nih. gov/31336509/ – Keto­ge­nic diets poten­tially reverse Type II dia­be­tes and ame­lio­rate cli­ni­cal depres­sion: A case study.
3. https: //www. ncbi. nlm. nih. gov/pm­c/ar­tic­le­s/PMC3826507/ – Bey­ond weight loss: a review of the the­ra­peu­tic uses of very-low-car­bo­hy­drate (keto­ge­nic) diets.
4. https: //pub­med. ncbi. nlm. nih. gov/16873794/ / Effects of tra­di­tio­nal and western envi­ron­ments on pre­va­lence of type 2 dia­be­tes in Pima Indians in Mexico and the U. S.
5. Zdjęcie od George Pagan III on Unsplash
6. Grafika przy pomocy BioRender.com
7. Cukrzyca – rozkład według wieku – Medonet