Mikrobiota jelitowa (czasem nazywana też florą jelitową) to cały zestaw mikroorganizmów, które żyją w naszym przewodzie pokarmowym – głównie w jelitach. Są to przede wszystkim bakterie, ale też grzyby, wirusy i inne drobnoustroje. Choć brzmi to jak coś, czego chcielibyśmy się pozbyć – wręcz przeciwnie! To nasi mali pomocnicy, bez których nie bylibyśmy w stanie prawidłowo funkcjonować.
Co robi mikrobiota jelitowa?
✅ Wspomaga trawienie
Rozkłada niektóre składniki, których sami nie jesteśmy w stanie strawić (np. błonnik).
✅ Produkuje witaminy
Między innymi witaminę K i niektóre witaminy z grupy B.
✅ Wzmacnia odporność
Działa jak naturalna tarcza ochronna przed „złymi” bakteriami.
✅ Reguluje stany zapalne
Zdrowa mikrobiota wspiera równowagę w organizmie i pomaga utrzymać stan homeostazy.
✅ Wpływa na nastrój
Jelita produkują nawet 90% serotoniny, czyli tzw. hormonu szczęścia!
Mikrobiota jelitowa jako regulator procesów metabolicznych
Mikrobiota jelitowa odgrywa kluczową rolę w regulacji metabolizmu gospodarza. Uczestniczy w rozkładzie składników pokarmowych, których enzymy trawienne człowieka nie są w stanie samodzielnie przetworzyć – przede wszystkim fermentuje niestrawne węglowodany, wytwarzając przy tym krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe (SCFA), takie jak maślan, propionian i octan.
Związki te stanowią nie tylko ważne źródło energii dla komórek jelita grubego, ale również wpływają na regulację poziomu glukozy we krwi, metabolizm lipidów oraz odpowiedź immunologiczną. Ponadto mikrobiota uczestniczy w modulacji aktywności hormonów jelitowych (np. GLP-1), które odgrywają istotną rolę w kontroli łaknienia i gospodarce energetycznej.
Dlaczego równowaga mikrobioty jest tak ważna?
Zdrowa mikrobiota to różnorodna mikrobiota – im więcej różnych „dobrych” bakterii, tym lepiej dla naszego zdrowia. Gdy ta równowaga zostaje zaburzona (np. przez niezdrową dietę, antybiotyki, stres), może dojść do tzw. dysbiozy, czyli dominacji „złych” bakterii. Może to prowadzić do:
-
problemów trawiennych,
-
osłabienia odporności,
-
zaburzeń metabolicznych,
-
pogorszenia nastroju.
Mikrobiota – my jemy, ona działa
Jedną z najważniejszych ról mikrobioty jelitowej jest rozkładanie i przetwarzanie składników pochodzących z pożywienia – węglowodanów, białek, tłuszczów, a także substancji pochodzących z naszego organizmu, takich jak obumarłe komórki czy śluz.
Mikroorganizmy w jelitach działają trochę jak my – wykorzystują te substancje jako źródło energii i materiału budulcowego. Innymi słowy: jedzą to, co my jemy, a potem „przerabiają” to na coś, co wspiera nasze zdrowie.
Dlatego parafrazując znane powiedzenie „Jesteśmy tym, co jemy”, można śmiało dodać:
👉 „Nasza mikrobiota to to, co my zjemy” – i nie ma w tym ani grama przesady!
