Najbardziej rozpowszechnionym cukrem złożonym jest skrobia. Wstępne trawienie skrobi zachodzi już w jamie ustnej pod wpływem enzymu zwanego amylazą. Metaboliczna nietolerancja na skrobię wiąże się z ilością amylazy w ślinie i może być przyczyną wielu chorób o podłożu metabolicznych.
Metaboliczna nietolerancja na skrobię
Niedobór amylazy w ślinie prowadzi do upośledzenia trawienia skrobi. Im mniej amylazy w ślinie tym większy po posiłkowy poziom glukozy w przeciwieństwie do wysokiego poziomu amylazy w ślinie. Chronicznie podniesiony poziom cukru we krwi prowadzi do wysokiego poziomu trójglicerydów i złego cholesterolu. Metaboliczna nietolerancja na skrobię wiąże się zatem ze zmianami w procesach przemiany materii i z czasem powoduje insulinooporność, cukrzycę czy otyłość.
Porównując tradycyjną wysokowęglowodanową dietę do diety tłuszczowej czy białkowej nie trudno dość do wniosku, że niedobór amylazy nie stanowi problemu w przypadku spożywania tłuszczów i białka.
Skrobia u niektórych populacji powoduje znacznie wyższy i długotrwały wzrost poziomu cukru we krwi niż glukoza. Badania naukowe nad metaboliczną nietolerancją na skrobię przeprowadzono przy użyciu wyizolowanej skrobi. Okazało się, że skrobia zawarta w pożywieniu w połączeniu z innymi węglowodanami i tłuszczami w praktyce uwalnia i wchłania się trudniej i wolniej niż skrobia wyizolowana.
Również dokładne przeżuwanie pokarmów bogatych w skrobię zwiększa odpowiedź glikemiczną, czego nie zauważono w przypadku długiego przeżuwania jabłka. Za pewne wiąże się to z tym, że owoce zawierają sporo fruktozy. Fruktoza jest insulinoniezależna i wędruje bezpośrednio do wątroby. Wysoki poziom po posiłkowy trójglicerydów oraz kwasu mlekowego we krwi jest wynikiem nadmiernego spożywania fruktozy.
Dietetycy polecają produkty spożywcze, które zawierają wolno przyswajalne węglowodany złożone. Według ich zaleceń jedzenie złożonych węglowodanów przyczynia się do stabilizacji poziomu glukozy i insuliny we krwi. Jest to dosyć błędne rozumowanie ponieważ produkty spożywcze takie jak ziemniaki, kasze czy zboża charakteryzują się niewiele niższym indeksem glikemicznym w porównaniu do disacharydów i monosacharydów.
Wrażliwość na skrobię – co jeść?
Osoby wrażliwe na skrobię powinny jeść jak najmniej węglowodanów. W pierwszej kolejności dotyczy to produktów wysokoskrobiowych jak ziemniaki, kasze, ryż, zboża i ich przetwory. Idealna dieta to dieta bogata w zdrowe tłuszcze i białko, a więc różne odmiany diety ketogennej.
Prawidłowy metabolizm czyli przemiana materii jest oznaką zdrowego życia. Metabolizm to skoordynowane procesy, w których udział biorą regulatory nerwowe, hormonalne i substratowe jak również zewnętrzne składniki budulcowe oraz pokarmowe. Praktycznie każda choroba jest wynikiem zaburzeń w procesach przemiany materii. Dlatego dietoterapia powinna być pierwszym wyborem w leczeniu chorób metabolicznych.
Źródło:
- http://www.wydawnictwopzwl.pl/download/100790810.pdf
- Mandel AL, Breslin PA. High endogenous salivary amylase activity is associated with improved glycemic homeostasis following starch ingestion in adults. J Nutr. 2012;142(5):853-8.
- Teff KL, Grudziak J, Townsend RR, et al. Endocrine and metabolic effects of consuming fructose- and glucose-sweetened beverages with meals in obese men and women: influence of insulin resistance on plasma triglyceride responses. J Clin Endocrinol Metab. 2009;94(5):1562-9.
